De nieuwe meerwaardebelasting op financiële activa

Na maanden van politiek debat, amendementen en parlementaire besprekingen is het zover: de Kamer van Volksvertegenwoordigers keurde op 3 april 2026 de wet op de meerwaardebelasting goed. De wet is retroactief van toepassing op meerwaarden gerealiseerd vanaf 1 januari 2026 (W 06.04.2026, B.S. 21.04.2026, Numac: 2026002780). In deze blogpost zetten we de belangrijkste spelregels op een rij.

1. Wie wordt getroffen?

De belasting treft twee groepen:

• Natuurlijke personen (personenbelasting)
• Rechtspersonen onderworpen aan de rechtspersonenbelasting: vzw's en private stichtingen

Vennootschappen onderworpen aan de vennootschapsbelasting vallen buiten het toepassingsgebied. De bestaande regels voor speculatieve verrichtingen (belast aan 33%) of meerwaarden in een beroepsmatige context blijven ongewijzigd van toepassing.

2. Wat zijn 'financiële activa'?

Het begrip 'financiële activa' is ruim gedefinieerd en omvat vier grote categorieën:

•     Financiële instrumenten — aandelen (beursgenoteerd én niet-beursgenoteerd), obligaties, ETF's, opties, futures, swaps, emissierechten, ...
• Verzekeringscontracten — tak 21, 22, 23, 26, 44 en buitenlandse equivalenten (bv. tak 6 in Luxemburg)
• Crypto-activa
• Valuta en beleggingsgoud (gouden juwelen vallen er uitdrukkelijk buiten)

De belasting is enkel van toepassing bij een overdracht onder bezwarende titel (= er wordt een prijs of tegenprestatie ontvangen) en binnen het normaal beheer van het privévermogen.

3. De drie categorieën: welk tarief geldt voor jou?

De wet maakt een onderscheid tussen drie categorieën. Een overdracht valt altijd onder de meest specifieke categorie.

Categorie 1 — Interne meerwaarden: 33%

Interne meerwaarden ontstaan wanneer je aandelen verkoopt aan een vennootschap die jij (of jij samen met naaste familieleden) rechtstreeks of onrechtstreeks controleert. Het tarief bedraagt 33%, zonder enige vrijstelling.

Naaste familieleden = echtgenoot, afstammelingen, ascendenten en zijverwanten tot en met de tweede graad.

Categorie 2 — Aanmerkelijk belang: progressief 0% tot 10%

Je hebt een aanmerkelijk belang als je persoonlijk minstens 20% van de aandelen bezit (strikt per persoon beoordeeld, niet cumulatief).

Bij overdracht aan een rechtspersoon buiten de EER geldt een afzonderlijk tarief van 16,5% (na de vrijstelling van € 1.000.000).

Categorie 3 — Algemene regeling: 10%

Voor alle andere meerwaarden (niet intern, geen aanmerkelijk belang) geldt een tarief van 10%, met een jaarlijkse voetvrijstelling van € 10.000.

• De vrijstelling wordt jaarlijks geïndexeerd
• Niet-gebruikte vrijstelling is beperkt overdraagbaar: max. € 1.000 per jaar, tot een maximum van € 15.000
• Minderwaarden zijn aftrekbaar, maar enkel binnen hetzelfde jaar en dezelfde categorie

4. Het 'fotomoment': historische meerwaarden zijn vrijgesteld

Meerwaarden opgebouwd vóór 1 januari 2026 zijn volledig vrijgesteld. De waarde van je financiële activa op 31 december 2025 geldt als de nieuwe aanschaffingswaarde — dit noemen we het 'fotomoment'.

Voor niet-beursgenoteerde aandelen wordt de waarde op 31 december 2025 bepaald als de HOOGSTE van:

• Een transactieprijs met onafhankelijke derde partijen in 2025
• Een waarde op basis van een bestaande contractuele waarderingsformule
• Forfaitaire waarde = eigen vermogen + 4 × EBITDA van het laatste afgesloten boekjaar

Een bedrijfsrevisor (niet de commissaris) of een onafhankelijk gecertifieerd accountant kan een afwijkende waardering opstellen, maar dit moet uiterlijk op 31 december 2026 gebeuren. De fiscus behoudt het recht om de waardering te betwisten als ze niet marktconform is.

5. Hoe wordt de belasting geïnd?

De bronheffing door banken en andere tussenpersonen wordt pas verplicht vanaf 1 juni 2026 (om de sector voldoende voorbereidingstijd te geven). Vóór die datum kunnen belastingplichtigen vrijwillig een voorheffing laten inhouden.

• Categorie 3 (algemene regeling): bevrijdende bronheffing via de bank; belastingplichtige kan kiezen voor 'opt-out' en alles zelf aangeven
• Categorie 1 en 2 (interne meerwaarden en aanmerkelijk belang): altijd via de jaarlijkse belastingaangifte, nooit via bronheffing
• Er geldt ook een meldingsplicht voor tussenpersonen bij transacties met aanmerkelijk belang of interne meerwaarden

6. Bijzondere aandachtspunten

• Minderwaarden realiseren om ze af te zetten tegen meerwaarden is geen fiscaal misbruik — maar ze zijn enkel aftrekbaar binnen hetzelfde jaar en dezelfde categorie
• Obligaties onder nominale waarde: de meerwaarde bij aflossing is belastbaar
• Vastgoedvennootschappen (bv. Franse SCI's): aandelen vallen wél binnen het toepassingsgebied
• Reynders-taks: het belastbare bedrag van de interestcomponent mag in mindering worden gebracht van de belastbare meerwaarde
• Aandelenopties (Wet 26 maart 1999): de meerwaarde bij uitoefening is niet belastbaar; aanschaffingswaarde = waarde op moment van uitoefening
• Gouden juwelen: vallen buiten het toepassingsgebied (beleggingsgoud valt er wél onder)

7. Verwachte budgettaire opbrengst

De regering raamt de opbrengst op € 250 miljoen in 2026, oplopend tot € 500 miljoen per jaar op kruissnelheid (2029).

8. Wat moet je nu concreet doen?

Of je nu particulier belegger, ondernemer of accountant bent, dit zijn de prioritaire actiepunten:

• Documenteer de waarde van je financiële activa op 31 december 2025 — dit is je nieuwe aanschaffingswaarde
• Laat niet-beursgenoteerde aandelen waarderen (uiterlijk 31 december 2026) door een onafhankelijk accountant of bedrijfsrevisor
• Controleer of je een aanmerkelijk belang hebt (≥ 20%) en welke categorie op jou van toepassing is
• Houd bij welke meerwaarden en minderwaarden je realiseert per categorie en per jaar
• Bespreek met je accountant of een opt-out van de bronheffing voor jou interessant is

Heb je vragen over hoe de meerwaardebelasting jouw specifieke situatie beïnvloedt? Neem contact op met ons team — we helpen je graag verder.

Interessant artikel? Deel het:

© Online Boekhouders  |  Gepubliceerd april 2026  |  Bronnen: Belgisch Staatsblad (W 06.04.2026), Kamer van Volksvertegenwoordigers (Doc 56 1244/010), news.belgium.be, KPMG, BDO